چکیده فارسی:مقاله حاضر به تبیین یک تئوری نوین در حوزه تئوری های رهبری پرداخته است. بدین منظور با مرور گسترده ادبیات موضوع و شرح تئوری های رهبری اخلاقی که پیش ار این در ادبیات علمی غرب بسط پیدا کرده بود، تئوری نوینی در این حوزه بر اساس موازین اسلامی و سیر منطقی مفاهیم استخراج شده در این حوزه، با عنوان رهبری اخلاق مدار ارائه شده است. برای تبیین تئوری حاضر پس از مطالعات و بررسی گسترده در مورد تشابه و تمایز موجود در ادبیات موضوع در حوزه مدیریت اسلامی و توجه به اینکه در تئوری پردازی و بسط علوم انسانی اسلامی، توجه به خلقت و شناخت انسان بنیان کار محسوب می شود، به تبیین پارادایمی جامع در حوزه مدیریت اسلامی پردخته شده است. سپس بر اساس این پارادایم و با بهره گیری از فلسفه اخلاق اسلامی و همچنین نظر خبرگان حوزه اخلاق، به تعریف و تبیین مفهوم اخلاق کاربردی پرداخته شده است. در نهایت الگوی رهبری اخلاق مدار بر بنیاد تعریف به دست آمده استوار شده است.   چکیده عربی:تتناول هذه المقالة تبیین نظریة جدیدة فی مجال نظریات القیادة. وانطلاقا من ذلک فهی تقدم شرحا موسعا لأدبیات هذا الموضوع وتستعرض نظریات القیادة الأخلاقیة التی کانت قد طرحت فی ما سبق فی الأدبیات العلمیة فی العالم الغربی. وقد استنبطت فی هذا المجال نظریة جدیدة تقوم علی أساس الموازین الإسلامیة والمسار المنطقی للمفاهیم المنتزعة فی هذا المجال، و زعرضت تحت عنوان «القیادة الأخلاقیة» ولأجل شرح وتبیین هذه النظریة، من بعد الدراسة والبحث الموسع حول أوجه التشابه والاختلاف المطروحة فی ادبیات هذا الموضوع فی حقل الادارة الإسلامیة، والنظر إلی هذا الموضوع الذی ینظر من خلاله عند التنظیر وشرح العلوم الانسانیة الإسلامیة إلی خلق الانسان ومعرفة علی أن الأساس والاصل، تأتی علی تبیین نموذج جامع فی حقل الادارة الإسلامیة. وعلی أساس النموذج المستخلص، ومن خلال اعتماد فلسفة الأخلاق الإسلامیة وکذلک آراء ذوی الخبرة فی مجال الأخلاق، یعنی هذا الموضوع بشرح مفهوم الأخلاق المهنیة، ویطرح فی ختام الامر نموذج القیادة الأخلاقیة علی أساس ذلک التعریف الذی تم التوصل إلیه.

من الواضح الثابت بالأدلة الرصینة أنَّ الإنسان مدنی الطبع واجتماعی الانتماء، ویدل علی ذلک طبیعة الانسان التکاملیة وحالة تطوره المستمر وذلک لا یتحقق إلا فی ضمن الجماعة والاجتماع. إوالقرآن یُثبت عبر آیات عدیدة أن الانسان اجتماعی الانتماء ومدنی الطبع، ومن تلک الآیات، الآیات الدالة علی خلق الانسان من ذکر وأنثی وحاجة کل واحد منهما إلی الآخر لیتزاوجا وتکون منهما ذریة وتکوین أسرة وعلی اثر ذلک یتکاثر المجتمع البشری ویتکون المجتمع. کذلک یدل القرآن علی اجتماعیة الانسان من خلال بیان أن الانسان یُسخِّر بعضه بعضاً أی یستخدمه لیقضی به حوائجه وهذا یدل علی العلاقة بین أفراد بنی البشر لتیسیر الأمور. وقد اهتم القرآن الکریم ببناء الفرد عقائدیاً وفکریاً وسلوکیاً، اهتم أیضاً ببناء المجتمع من عدة نواحی، فأنزل فی کتابه العزیزالآیات التی تؤسس لبناء مجتمع انسانی سلیم تحکمه الفضائل والقَیم. وهذه الآیات هی منظومة الخطابات الاجتماعیة فی القرآن الکریم. وقد توصلت المقالة ومن خلال استخدام المنهج التحلیلی الوصفی أن الأصول والأُسس التی ذکرها القرآن الکریم لبناء المجتمع السلیم کثیرة، وأهمها: الوفاء بالعقود والعهود والالتزام بالمواثیق، أداء الأمانات، انتشار الصدق، انتشار ثقافة الثقة المتبادلة، التعاون علی البر والتقوی، التواصی بالحق والصبر، حفظ حرمة الناس فی حقوققهم، وأمثال ذلک من أُسس. ومن أهم أصول المجتمع الصالح هی حاجته إلی الدین وحاکمیة التعالیم الوحانیة فیه، دلذَ علی ذلک بوضوح الآیة 213 من سورة البقرة وقد بحثت بتفصیل فی هذه المقالة والأصل الآخر الأساسی فی بناء المجتمع السلیم هو: قیادة المجتمع بواسطة الإدارة الکفوءة، وهی الادارة التی ذکرت مواصفاتها من خلال القرآن ا وکلام وسیرة الحجج الالهیین علیهم صلوات الله أجمعین. وقد بحثت بالتفصیل من خلال المقطع الأخیر من المقالة، وقد رکزت المقالة علی هذا الأصل واعتبرته هو الأصل المرکزی فی دراستها

ترک آیة الله الخامنئی (دام عزه) بطرح وتطبیق نموذج الحوکمة الإسلامیة أثرا عظیما فی العالم الإسلامی؛ لذا فمن الضروری التعرف علی هذا النموذج وشرح عناصره. ویسعی هذا المقال إلی شرح عناصر ومؤشرات القیادة الناعمة فی هذا النموذج؛ ویتم شرح ماهیة القیادة الناعمة فی هذا النموذج بأسلوب وصفی تحلیلی بمنهج المکتبة وجمع الوثائق وأسلوب التحلیل النقدی الذی بالطبع یتمتع بإنجازات علمیة. وتکشف نتائج الدراسة أنّ القیادة الناعمة فی نموذج حوکمة الإمام الخامنئی (دام عزه) تتضمن عناصر هامة من المعنویات والایمان بالله، والمعرفة والتقنیة، والثقافة، والسیاسة والأمن، حیث یتمیز عنصر المعنویات والایمان بالله فی تفکیر قائد الثورة الإسلامیة الحکیم (دام عزه) بمؤشرات قیمیة من قبیل التقوی والورع، والإیمان، والتوکل، والنزعة إلی المهام، والشهادة، والتضحیة، والإخلاص. ویبین هذا البحث أنّه تعرف المعرفة والتقنیة فی کلام الإمام الخامنئی (دام عزه) بمؤشرات، مثل الثقة بالنفس والابتکار والإبداع والأمل. وفی خطاب المرشد الأعلی (دام عزه) تطرح فی مفهوم الثقافة، مفاهیم مثل الدین والمعتقدات وأسلوب الحیاة ومکافحة القیم المضادة، مثل الفساد والشذوذ والانحراف والتهدید الإعلامی والعدوان الثقافی والغزو الثقافی کمؤشرات ثقافیة. العنصر الناعم الآخر المهم فی نموذج حوکمة الإمام الخامنئی (دام عزه) هو "السیاسة". السیاسة عبارة عن الأعمال التی تنشأ من وظیفة القیادة، وهذه الأعمال تضمّ إیجاد الأعمال وترسیخ الملکات والخصال والفضائل فی المجتمع والمحافظة علیها. ومن وجهة نظر المرشد الأعلی (دام عزه) السیاسة المعنیّة هی التی تتخللها مؤشرات، مثل المعنویات والعدالة والثروة والرخاء. فی خطاب الإمام الخامنئی (دام عزه) یحظی الأمن علی الصعید الداخلی وخارج الوطن بمکانة خاصة

چکیده فارسی:متنبی از شاخص ترین شعرای دوره عباسی است که اندیشه، زبان و طرز بیان او، چهره ای متمایز و بی مانند از او ساخته است. تاکنون شرح های بسیاری بر دیوان وی نگاشـته شده و کتاب های فراوانی در زمینه شخصیت و نقد اشعارش به چاپ رسیده است. در این جستار برآنیم تا با نگاهی متفاوت به نمونه هایی از مضامین ارزنده اخلاقی و انسانی موجود در اشعارش بپردازیم، باشد که بتوان با بهره برداری صحیح از آنها قدمی در راه تکامل و ارتقای معنوی و مادی خویش برداشته باشیم و به شکوفایی شخصیت اخلاقی و تکامل روحی نایل آییم. چکیده عربی:لدراسة شعر أبی الطیب المتنبی خطوط کثیرة منها دراسات قائمة علی بیان أهم الأغراض الشعریة فی دیوانه أو منها ما تناولت ترجمته أو ممدوحیه. فکان من الطبیعی و أنا أبحث فیما یفید أن أقف عند خط جدید فی دراسة أشعاره، فاخترت القیم الأخلاقیة فی شعره. و خلال تتبعی شعر المتنبی لاحظت أن مجموع بعض آرائه تشکل فصلا خاصا فی التربیة الفاضلة، و تربیة المثل العلیا التی تدفع النفوس إلی سبیل الرشاد و الخیر، و العلو بها نحو أهداف یسعی إلیها المفکرون و الأدباء. فدراستنا هذه تسعی إلی عرض محاولات الشاعر فی نقل تجاربه التی مر بها کما هی، لتعبر عن ملاحظاته التی استکشفها، و تنقل تلک التجارب و النظرات علی أنها بناء من التعالیم و القیم الأخلاقیة و القواعد السلوکیة.

یعتبر نهج البلاغة وتعالیمه السامیة ساحة أخلاقیة. وتستند جمیع کلمات الإمام علی (ع) فی مختلف المواقف إلى جوهر الأخلاق والعقل. وقد أثیرت قضایا الاهتمام بالغایة ونتائج الأمور الأخلاقیة فی العدید من الحالات من نهج البلاغة. وبالنظر إلى أن الغایة الأخلاقیة هی من النظریات الأخلاقیة المعیاریة التی تبحث عن معیار القیم الأخلاقیة فی نتائج الفعل الخلقی، ومن خلال التحقیق فی المدرسة الأخلاقیة للإمام نلاحظ أن توجد للغایة مؤشرات یمکن أن ترتبط بوجود العلاقة بین الواجبات الأخلاقیة وثمار أفعال الواجبات وضرورة تلک الأفعال والنزعة الأخرویة التی تشمل التدقیق فی الاعمال والثواب والعقاب. ومن ناحیة أخرى ، مع المفاهیم الأخلاقیة الغائیة فی نهج البلاغة، لم یلجأ الإمام أبدًا لأیة مخالفات لکسب المزید من الأرباح. فی هذه المقالة، سنستعین بالمنهج الوصفی لفحص العوامل المذکورة فی کلام الإمام علی (ع) من وجهة نظر نهج البلاغة.

تمثلت الدراسة فی توضیح التنغیم الصوتی فی بعض المفاهیم الأخلاقیة لأهل المدینة الخاطئة التی وردت فی القرآن الکریم بعد التعرف علی الفونیم کوحدة صوتیة ومعرفة ظهوره وکیفیة التعامل معه أمرٌ مهمٌ، لأنّه مرَّ بمراحل حتی وصل إلی مرحلة نضوجه فهو صوت قادر علی إیجاد تغییر دلالی، وکما تهدف الدراسة إلی توضیح الفونیم والتنغیم والأهمیة المعنویة کونه یفرق بین الجمل ویمنحها دلالات متنوعة من خلال اللفظ عندما یعطی نغمات معینة تنتج من اختلاف الصوت، وتکمن ضرورة البحث فی دراسة التنغیم الصوتی وفق المنهج الوصفی التحلیلی الذی تناول بعض المفاهیم الخاطئة ودراسة تنغیمها الصوتی مثل: الکفر، القتل، النفاق، الزنا، الریاء، السرقة، التکبّر، من المفردات التی تناولتها الدراسة، ومن الأسئلة التی تطرق إلیها البحث التی کانت تدور حول مفهوم الفونیم وأثره فی مجال الصوت، هی: ما التنغیم؟ وما أهمیته المعنویة لمعرفة دلالات الجمل وکذلک أثره المعنوی ضمن المفاهیم الخاطئة فی القرآن الکریم؟ ومن النتائج التی توصلت لها الدراسة بأنّ الفونیم من القضایا المهمة فی التفکیر اللغوی وله دور معنوی فی الحروف أو الحرکات، أمّا التنغیم فکان یشکل الأثر الأکبر فی تحدید الکثیر من الدلالات التی یمکن فهمها من خلاله مثل: التوبیخ والتحذیر والتقریر، وکما توصلت الدراسة إلی وظیفة تعبیریة للتنغیم التی تتم من خلال الأحاسیس والانفعالات التی تظهر من خلاله کالحزن والفرح والیأس والأمل وغیر ذلک.

لا شک فی أنّ الأدبین العربی والفارسی بمقوماتهما العریقة وتجاربهما الخصبة، قد تأثرا بعضهما بالبعض منذ القدیم، والشعر الخمری الذی ابتدعه أبونؤاس (196ﻕ)، شاعرٌ عبقری من عباقرة الأدب العربی، صار نموذجاً مثالیاً للشعراء فی الأدبین العربی والفارسی، منهم حافظ الشیرازی (792ش) الملقّب بـ"لسان الغیب"، من کبار الشعراء الفرس. هذا البحث یرمی إلی دراسة عددٍ من السلبیات الاخلاقیة- الاجتماعیة الشائعة المشترکة فی مجتمعی الشاعرین أبی نؤاس وحافظ الشیرازی من خلال أشعارهما ومقارنتها فی شعر هذین الشاعرین الکبیرین معتمداً علی المنهج الوصفی- التحلیلی ومستعیناً بالمدرسة الأمریکیة فی الأدب المقارن، وتظهر أهمیة هذه الدراسة فی مقارنة الإنتاجات الأدبیة لهذین الشاعرین العبقریین ـ الذینِ قد اغترفا من ینبوع الأدبین العریقین، العربی والفارسی من حیث الأبعاد الاجتماعیة ـ الأخلاقیة وکذا مواقفهما الشعریة إزاءها. إن ریاء الناس وتسترهم، البخل، ولوم اللائمین وعیب العابین هی تعدّ من أهم القضایا الاجتماعیة الشائعة فی هذین المجتمعین اللّذین تطرق إلیهما الشاعران فی تراثهما الشعریة. والملحوظ أن ردّ عمل الشاعرین الرئیسی یتلخّص فی بیان الخلل الخلقیة- الاجتماعیة عبر مقدرتهما الأدبیة والفکاهیة فی تعبیر کثیر من القضایا الجادة المرّة، وهو فنٌ لا یتمکنه کلّ أدیب أو شاعرٍ مضافاً إلی أنهما من وجهة نظر الباحث یعدّان شاعران ملتزمان یهمّهما ما بجری فی المجتمع من الأحداث، غیر أنّ أبانؤاس قد اتهمّ بتحلّل الخلقی بینما حافظ الشیرازی فهو حالفه الحظ إذ الآراء تمیل إلیه، یحبونه الناس الخاصة منهم والعامة.

چکیده فارسی: تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه بین «رهبری معنوی» و «هوش معنوی» با توانمندسازی معلمان زن متوسطه دوره اول ناحیه دو شهر اهواز صورت گرفته است. روش تحقیق، توصیفی ـ همبستگی است و جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان زن متوسطه دوره اول ناحیه دو اهواز (442 نفر) تشکیل می دهند که با روش نمونه ‏گیری تصادفی ـ طبقه ای، 206نفر از آن ها به عنوان نمونه انتخاب شده اند. برای گردآوری داده‏ ها از سه پرسشنامه «رهبری معنوی فرای»، «هوش معنوی گینگ» و «توانمندسازی اسپریتزر» و برای تجزیه و تحلیل داده ها از «آزمون همبستگی پیرسون» و «تحلیل واریانس» استفاده شده است. یافته های این تحقیق نشان می دهد که هم رهبری معنوی با توانمندسازی (r<0.05) و هم هوش معنوی با توانمندسازی (r<0.05) رابطه دارد.همچنین ابعاد هوش معنوی و رهبری معنوی نیز با توانمندسازی ارتباط دارند. از میان مولفه های هوش معنوی، تفکر انتقادی، آگاهی متعالی و توسعه حالت و تمامی مولفه های رهبری معنوی (چشم انداز، نوع دوستی، ایمان، معناداری، عضویت، تعهد و بازخورد) با سطح معناداری کمتر از 0.05، توانمندسازی معلمان زن را تبیین می ‏کنند. ارزیابی معلمان زن از رهبری معنوی، هوش معنوی و توانمندسازی با توجه به سابقه خدمت متفاوت‏، اما ارزیابی آن ها از متغیرهای تحقیق با توجه به مقطع تحصیلی یکسان است. چکیده عربی:یهدف هذا البحث الی دراسة علاقة «القیادة الروحیة» و«الذکاء الروحی» مع تأهیل المعلمات فی المرحلة المتوسطة الأولی فی المنطقة 2 بأهواز. یتّبع البحث المنهج الوصفی ـ الإرتباطی ویتمثّل المجتمع الإحصائی فی جمیع معلمات المرحلة المتوسطة الاولی فی المنطقة 2 بأهواز (442 معلمة) وقد تم اختیار العینة العشوائیة الطبقیة 206 معلمة.تم جمع البیانات عن طریق «استبانة القیادة الروحیة لفرای» و«استبیان الذکاء الروحی لکینغ» و«قائمة اسبرتزر للتأهیل». وتم تحلیل البیانات عن طریق «معامل الارتباط لبیرسون» و«تحلیل التباین». وتظهر النتائج أن هناک علاقة بین القیادة الروحیة و التأهیل (p<0.05) وعلاقة بین الذکاء الروحی و التأهیل (p<0.05)تبین لنا أن عناصر الذکاء الروحی و التفکیر الناقد والوعی الرفیع وتوسیع حالة الوعی وجمیع عناصر القیادة الروحیة (من رؤیة ایثار الغیر، والایمان، و کون ذا دلالة، والعضویة و الالتزام و ردة الفعل) مع تأهیل المعلمات کان عند مستوی دلالة أقل من 0.05. ویختلف تقییم المعلمین للقیادة الروحیة والذکاء الروحی والتأهیل حسب سنوات الخدمة ولکن تقییمهن لمتغیرات البحث فی مستوی واحد حسب المرحلة التعلیمیة.

چکیده فارسی:پیوند اعضا از مسائل نوین علم پزشکی و از دستاوردهای مهم آن و نشانه ارتقا و توانمندی مراکز پزشکی است؛ پدیده مرگ مغزی و امکان بهره گیری از آن در پیوند اعضا اگر چه امیدهای تازه ای را در نجات جان تعدادی از بیماران به وجود آورده، مسائل اخلاقی، فرهنگی و حقوقی فراوانی نیز به همراه داشته است. بررسی برخی از مشکلات علمی در پیوند اعضا از انسان مرده به انسان زنده و بیان دیدگاه های مخالفان و موافقان از اهداف این پژوهش می باشد.در منابع اسلامی، حیات انسانی مقدس و حفظ جان او وظیفه ای الهی است. توجه اسلام به تحقیقات و یافته های جدید علمی در رفع نیازهای دینی و دنیوی انسان، به پیشرفت های پزشکی در نجات جان انسان ها مشروعیت می بخشد. تلاش برای رفع موانع و مشکلات موجود در پیوند اعضا، علاوه بر کاهش هزینه های نگهداری بیماران مرگ مغزی و امیدبخشی به بیماران نیازمند پیوند اعضا، از اقدامات سودجویانه، غیراخلاقی و غیرقانونی در این زمینه جلوگیری می کند.   چکیده عربی:زراعة الأعضاء من القضایا الجدیدة فی علم الطب ومن انجازاته المهمة. و هی تعبر عن مقدرة المراکز الطبیة و تطورها. إن حالة الموت الدماغی و امکانیة الاستفادة منها فی زراعة الأعضاء بعثت آمالا جدیدة بامکانیة انقاذ حیاة عدد من المرضی، و رافقتها أیضا الکثیر من القضایا الأخلاقیة، والثقافیة، والحقوقیة. و من الأهداف التی یرمی هذا البحث إلی تسلیط الضوء علیها هی المسائل المطروحة فی نقل الأعضاء من الموتی إلی الأحیاء و بیان ما طرح بشأنها من آراء مؤیدة وأخری معارضة.إن الحیاة الانسانیة وما لها من قدسیة فی المصادر الإسلامیة، وأصل حفظ النفس کواجب إلهی، وکذلک ما یولیه الإسلام من اهتمام بالبحوث والمعطیات العلمیة الجدیدة لما لها من دور فی سد المتطلبات الدینیة والدنیویة للإنسان، فهو ینظر بعین المشروعیة إلی التطور الطبی الذی یسهم فی انقاذ حیاة الناس. إن الجهود الرامیة إلی ازالة العراقیل والعقبات التی تواجه عملیة زرع الأعضاء خاصة مع التأکید علی الأخلاق الإسلامیة، تؤدی إلی تخفیض نفقات العنایة بالمصابین بالموت الدماغی، و تبعث الأمل فی نفوس من هم بحاجة إلی زراعة عضو، اضافة إلی ذلک فهی تمنع حصول الممارسات النفعیة، وغیر الأخلاقیة، وغیر القانونیة فی مجال زراعة الأعضاء.

چکیده فارسی:امام خمینی (ره) با پذیرش حسن و قبح عقلی شأن گزاره های اخلاقی را همچون گزاره های خبری شأن کاشفیت دانسته و احکام اخلاقی را مطلق و غیرنسبی می دانند. اما، عقل در تشخیص درستی و نادرستی عمل نیازمند به شرع است. امام خمینی در باب احکام اخلاقی، وظیفه گرا بوده که به نوعی به نتیجه و فضیلت توجه جدی دارند. و وظیفه گرایی در اندیشه اخلاقی ایشان جدای از نتیجه گرایی و فضیلت گرایی نیست. زیرا ایشان، حسن و قبح را به مثابه بنیان اخلاق و سعادت را به مثابه غایت اخلاق معرفی می کنند. در عین حال، معتقدند رسیدن به سعادت یا نتیجه مطلوب و همین طور تربیت انسان فضیلت مند میسر نمی شود، مگر از طریق عمل به وظایفی که عقل و شرع برای انسان مشخص نموده است. در نگاه اخلاقی امام خمینی عقل، امری لازم، اما غیرکافی است. ازاین رو، فطرت، دین و عقل، به یاری یکدیگر برخاسته تا آدمی را برای رسیدن به سرمنزل مقصود، راهنمون شوند. نکته دیگر، اطلاق احکام اخلاقی و عدم نسبیت آنها در دیدگاه امام خمینی است. و گزاره های اخلاقی حاکی وکاشف از خوب و بدهای واقعی و نفس الامری است. لذا ارزش های اخلاقی ثابت و دائمی وجود دارند که مسیر فضیلت و سعادت را برای انسان مهیا می سازند. چکیده عربی:ملخّص البحث: یعتقد الإمام الخمینی بالحسن والقبح العقلیین، وهذا ما یجعل شأن القضایا الأخلاقیة شأن الکاشفیة، مثلما هو الحال بالنسبة إلی القضایا الخبریة، ویری أنّ الأحکام الأخلاقیة هی الاخری مطلقة وغیر نسبیة، ولکن العقل یحتاج إلی الشریعة من أجل تشخیص صحّة الفعل أو خطئه. فی ما یخصّ مجال الأحکام الأخلاقیة ینتهج الإمام الخمینی منحیً وظیفیاً ویهتم کثیراً بالنتیجة والفضیلة. والوظیفیة فی فکره الأخلاقی لا تنفصل عن النتیجة والفضیلة، وذلک لان یعتبر الحسن والقبح بمثابة البناء الأخلاقی کما انه یعتبر السعادة بمثابة الغایة التی تتطلع إلیها الأخلاق. وفی الوقت ذاته یری أنّ تحصیل السعادة أو نیل النتیجة المنشودة وکذلک تربیة الإنسان الفاضل لا یمکن تحقیقه الا عن العمل بالواجبات والتکالیف التی رسمها العقل والشرع للإنسان. فی الرؤیة الأخلاقیة للإمام الخمینی (ره) العقل أمر لازم ولکنه غیر کافٍ. ومن هنا تتظافر الفطرة مع الدین والعقل لإرشاد الإنسان وتوجیهه للوصول إلی الغایة المنشودة. کما أنّ الأحکام الأخلاقیة من وجهة نظرة مطلقة وغیر نسبیة، والقضایا الأخلاقیة دالّة وکاشفة عن محاسن وقبائح واقعیة ونفس الأمریة. وهذا یعنی بالنتیجة أنّ القیم الأخلاقیة ثابتة ودائمیة وتمهد للإنسان طریق السیر نحو السعادة.